Σεπτέμβρης ξανά και επιστροφή στα θρανία για μια καινούργια σχολική χρονιά! Εκτός όμως από τον ενθουσιασμό και τις προετοιμασίες, οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι και με το πρόβλημα των ψειρών!

Οι ψείρες είναι παράσιτα που απαντώνται στο ανθρώπινο οργανισμό από τα αρχαία κιόλας χρόνια. Συγκεκριμένα, τον άνθρωπο προσβάλλουν τρία είδη ψείρας:

• Η ψείρα του τριχωτού της κεφαλής
• Η ψείρα του σώματος
• Η ψείρα του εφηβαίου

Οι ψείρες τρέφουν μια ιδιαίτερη συμπάθεια για την παιδική παιδική ηλικία και αυτό διότι μπορούν και διασπείρονται πολύ εύκολα από παιδί σε παιδί κατά την διάρκεια του παιχνιδιού, μέσω αντικειμένων κοινής χρήσης (βούρτσες, πετσέτες, κλινοσκεπάσματα κτλ.) ακόμη και από τα ρούχα των παιδιών που κρέμονται σε διπλανές κρεμάστρες στο σχολείο ή τους παιδικούς σταθμούς.

Η ψείρα που προσβάλει πιο συχνά τα παιδιά, είναι εκείνου του τριχωτού της κεφαλής και αποτελεί ένα μικροσκοπικό, γκρίζο-λευκό έντομο μεγέθους μόλις 3-4 χιλ. το οποίο μπορεί να απομυζεί αίμα και με τα πόδια της να προσκολλάται γερά στις τρίχες. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, που είναι περίπου 40 ημέρες, το θηλυκό γεννά 300 περίπου αυγά με συχνότητα 7-10 ημερησίως . Όταν εκκολαφτεί ή νύμφη και βγει από το αυγό, το άδειο κέλυφος που λέγεται κόνιδα είναι άσπρη στο χρώμα και αναγνωρίζεται πιο εύκολα από τα αυγά που έχουν το χρώμα του δέρματος και βρίσκονται σε επαφή με το δέρμα. Πολλές φορές όμως μπορούμε να τις μπερδέψουμε με πιτυρίδα ή κατάλοιπα διαφόρων λακ κλπ.

Κατά τη διάρκεια της ζωής της η ψείρα τρέφεται με ανθρώπινο αίμα. Αν ωστόσο η θερμοκρασία στο περιβάλλον ανέβει (πχ. όταν το άτομο έχει πυρετό) ή κατέβει (πχ. θάνατος), τότε η ψείρα θα φύγει προς αναζήτηση νέου ξενιστή. Γι’ αυτό και οι ειδικοί συστήνουν τη συχνή χρήση θερμού αέρα με το πιστολάκι κατά το στέγνωμα των μαλλιών μετά το λούσιμο.

Πώς όμως μεταδίδονται;

Οι ψείρες συνήθως μεταδίδονται με την άμεση προσωπική επαφή και την ανταλλαγή ρούχων. Έτσι, στο σχολείο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή γιατί οι ψείρες πρώτα εξαπλώνονται και αργότερα αρχίζουν τα δίνουν τα πρώτα συμπτώματα, που είναι η έντονη φαγούρα.

Πώς αντιλαμβανόμαστε ότι ένα παιδί έχει ψείρες;

Το μεγάλο πρόβλημα με τη διάγνωση για τις ψείρες είναι ότι είναι σχεδόν αόρατες, αφού τα ενήλικα έντομα έχουν μήκος 3-4 χιλιοστά και αλλάζουν ανάλογα το χρώμα τους. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε έμμεσα να τις αντιληφθούμε καθώς η παρουσία τους στο τριχωτό της κεφαλής συνοδεύεται από κνησμό, δυσάρεστη μυρωδιά και μικρές, οβάλ λευκές ή γκρι κηλίδες, που κολλάνε στον άξονα τρίχας. Επιπλέον, μπορούν κάποιες φορές να φανούν με γυμνό μάτι στο πίσω μέρος της βάσης του λαιμού, στους κροτάφους και γύρω από τα αυτιά.

Πώς να τις αντιμετωπίσετε

Σε πρώτη φάση, θα ήταν βοηθητικό να διαθέτετε ένα μεταλλικό χτενάκι ώστε να ξετρυπώνετε τα παράσιτα και να ξεκολλάτε τις κόνιδες. Ο μόνος όμως αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης είναι η χρήση εξειδικευμένων σειρών αντιφθειρικών φαρμακευτικών προϊόντων, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ειδικά για παιδιά. Καλό είναι να γίνεται μια επαναληπτική-προληπτική θεραπεία 7 ημέρες μετά την πρώτη, ώστε να σκοτωθούν και τα τελευταία παράσιτα που βρίσκονταν μέσα σε αβγά και έχουν εκκολαφθεί. Και επειδή οι κόνιδες ανοίγουν κάθε επτά ημέρες, εάν μετά την πρώτη θεραπεία έχουν επιβιώσει κάποιες, θα τις καταπολεμήσετε ώστε να απαλλαγείτε οριστικά από το πρόβλημα.

Σημαντικό επίσης αποτελεί να απολυμάνετε τα σεντόνια και τα προσωπικά σας αντικείμενα, όπως χτένες και καπέλα, σε υψηλή θερμοκρασία καθώς και ο καθαρισμός των στρωμάτων και χαλιών με ατμό. Κατά το διάστημα της θεραπείας, αποφεύγετε τη στενή συναναστροφή με άλλα άτομα.

Ο καλύτερος τρόπος να αποφύγετε τις ψείρες είναι η πρόληψη!

Αν το παιδί σας έχει μακριά μαλλιά, φροντίστε να είναι πάντοτε δεμένα όταν πηγαίνει στο σχολείο. Έτσι δεν θα έρθουν σε επαφή με τα μαλλιά άλλων παιδιών που μπορεί να έχουν πάνω κόνιδες ψείρας.

Τέλος, μια πρακτική και εύκολη συμβουλή είναι να ρίξετε μία σταγόνα αιθέριο έλαιο λεβάντας στη χτένα του παιδιού. Το λαδάκι μένει στα μαλλιά και απωθεί τις ψείρες (Παρόμοια δράση έχουν τα αιθέρια έλαια ευκαλύπτου, τσαγιόδεντρου, και δεντρολίβανου).

5 Μύθοι για τις ψείρες!

1. Οι ψείρες προσελκύονται από τη βρωμιά
   Οι δερματολόγοι τονίζουν ότι οι ψείρες δεν σχετίζονται με την κακή υγιεινή. Η εξάπλωσή τους βασίζεται στις συχνές συναναστροφές με άτομα που έχουν τα ίδια ψείρες.
2. Τα κατοικίδια έχουν ψείρες
   Οι ψείρες που ζουν και αναπαράγονται στο τριχωτό της κεφαλής των ανθρώπων δεν επιβιώνουν στα ζώα. Για παράδειγμα, τα τσιμπούρια και οι ψύλλοι που συναντώνται στα κατοικίδια διαφέρουν κατά πολύ από τις ψείρες.
3. Οι ψείρες πηδούν και πετούν
   Οι ψείρες μπορούν μόνο να περπατήσουν. Γι’ αυτό και είναι συχνότερο στα παιδιά να κολλήσουν ψείρες, καθώς συνηθίζουν να ακουμπούν τα κεφάλια τους όταν παίζουν ή κοιμούνται μαζί.
4. Το σπίτι μπορεί να μολυνθεί από τις ψείρες
   Δεν είναι συχνό φαινόμενο μια ψείρα να μεταφερθεί σε ένα μαξιλάρι ή ένα έπιπλο. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ψείρες έχουν κυρίως την ικανότητα να προσκολλώνται στην τρίχα και φεύγουν πολύ δύσκολα από αυτή.
5. Οι ψείρες προκαλούν πάντοτε φαγούρα
   Η φαγούρα δεν είναι απαραίτητο σύμπτωμα. Για το λόγο αυτό, χρειάζεται οι γονείς να ελέγχουν τακτικά το κεφάλι των παιδιών τους.

Επιμέλεια κειμένου:
Σ.M.
Βιολόγος, MSc