ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΣΤΕ - ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΟΥΜΑΣΤΕ

 

 

 

Η νόσος Alzheimer, είναι μια σοβαρή εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου και αποτελεί την πιο συχνή μορφή άνοιας.

Σχετικά με τη νευροβιολογία της νόσου, συγκεκριμένα χαρακτηρίζεται από την εναπόθεση στον εγκέφαλο δύο παθολογικών πρωτεϊνών,  του β-αμυλοειδούς και της πρωτεΐνης «τ» που οδηγεί σε δυσλειτουργία και εν συνεχεία θάνατο των νευρικών κυττάρων και εκφράζεται με μια σειρά συμπτωμάτων:

 

  • Διαταραχές μνήμης, ιδιαίτερα της πρόσφατης μνήμης (π.χ. επανάληψη της ίδιας ερώτησης πολλές φορές)
  • Διαταραχές της ικανότητας κατανόησης και έκφρασης του λόγου
  • Διαταραχές των οπτικοχωρικών δυνατοτήτων (π.χ. απώλεια προσανατολισμού, δυσκολία χρήσης μέσων μεταφοράς, ατυχήματα κατά την οδήγηση)
  • Διαταραχές της κρίσης (π.χ. μειωμένη αντίληψη και αποδοχή της απώλειας μνήμης, αδυναμία λήψης αποφάσεων για τον εαυτό τους και τους άλλους)

Όμως, εκτός από τα νοητικά προβλήματα, οι ασθενείς Alzheimer παρουσιάζουν επιπλέον και συμπτώματα ψυχιατρικού χαρακτήρα. Τα συμπτώματα αυτά οφείλονται κυρίως σε χημικές αλλαγές στον εγκέφαλο, είναι εξαιρετικά συχνά και αποτελούν αιτία σοβαρών δυσλειτουργιών για τους ανθρώπους που φροντίζουν τους ασθενείς και το ευρύτερο περιβάλλον τους. Μερικά από αυτά τα συμπτώματα συνήθως είναι:

  • Αλλαγές στη διάθεση (π.χ. κατάθλιψη)
  • Επιθετικότητα, ευερεθιστότητα, αρνητισμός, πείσμα κλπ.
  • Παραληρήματα (π.χ. καχυποψία έναντι είτε ξένων είτε οικείων προσώπων) και ψευδαισθήσεις (κυρίως οπτικές, όπως π.χ. οικείων προσώπων από το παρελθόν που δεν βρίσκονται εν ζωή).

Τα πρώτα σημάδια της νόσου είναι η ήπια έκπτωση της μνήμης και των άλλων νοητικών λειτουργιών που συχνά περνούν απαρατήρητα τόσο από τον ασθενή όσο και από τα μέλη της οικογένειάς του. Στην πορεία όμως όσο η νόσος εξελίσσεται, επηρεάζονται οι δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και το άτομο φτάνει σταδιακά να εξαρτάται ολοκληρωτικά από τους άλλους.

Οι αιτίες της νόσου Alzheimer δεν είναι εν πολλοίς γνωστές. Παρ’ όλα αυτά φαίνεται ότι υπάρχουν αρκετοί γενετικοί παράγοντες οι οποίοι παίζουν σημαντικό ρόλο. Ταυτόχρονα, σημαντική επιρροή στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου φαίνεται ότι εκδηλώνουν πολλοί περιβαλλοντικοί παράγοντες συμπεριλαμβανομένων αγγειακών νόσων (π.χ. διαβήτης, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία), και τρόπου ζωής (π.χ. εκπαίδευση, επάγγελμα, πνευματικές, κοινωνικές δραστηριότητες, φυσική άσκηση, δίαιτα κλπ.).

Στις μέρες μας τα ποσοστά των ασθενών που πάσχουν από τη νόσο Alzheimer έχουν αυξηθεί κατά πολύ και οι περισσότερες μελέτες δείχνουν πως το γεγονός αυτό σχετίζεται άμεσα με το σύγχρονο τρόπο ζωής και διατροφής που έχουν οι άνθρωποι κυρίως του Δυτικού κόσμου.

Οι σημαντικότεροι παράγοντες που ευνοούν στην εμφάνιση και στην εξέλιξη της νόσου είναι :

  • Ηλικία
  • Κληρονομικότητα
  • Κάπνισμα
  • Υψηλή συγκέντρωση χοληστερόλης
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση
  • Ο διαβήτης
  • Η παχυσαρκία

Μπορεί η σωστή διατροφή να προλάβει την εκδήλωση της Νόσου ή και ακόμα να καθυστερήσει την εξέλιξή της;

Φυσικά και μπορεί! Ιδιαιτέρως σημαντική είναι η συστηματική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε αντιοξειδωτικά συστατικά, τα οποία προλαμβάνουν το οξειδωτικό στρες που δημιουργούν οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου στον εγκέφαλο των ηλικιωμένων και πασχόντων. Τέτοια συστατικά αποτελούν:

  • Οι Βιταμίνες συμπλέγματος Β : Β1 , Β6, Β9, Β12 και φυλλικό οξύ , οι οποίες βρίσκονται σε αφθονία στα δημητριακά, στους ξηρούς καρπούς, τα αυγά, τα λαχανικά, τα φρούτα και στο λευκό κυρίως κρέας και επεμβαίνουν στην σύνθεση της μυελίνης των νευρικών κυττάρων και την παραγωγή των νευροδιαβιβαστών.
  • Η Βιταμίνη B3 (νιασίνη) η οποία βρίσκεται στο κόκκινο κρέας , στα ψάρια και τα πουλερικά , έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές δράσεις και θεωρείται η σημαντικότερη βιταμίνη που πρέπει να χορηγείται σε αυτήν την ασθένεια.
  • Τα Ω-3 και Ω-6 λιπαρά οξέα , τα οποία συναντώνται στα λιπαρά κυρίως ψάρια και τα ιχθυέλαια και καθυστερούν την επιδείνωση των εγκεφαλικών λειτουργιών.
  • Τα Κορεσμένα λιπαρά οξέα , τα οποία βρίσκονται κυρίως στο ελαιόλαδο, τα μη υδρογονωμένα φυτικά λίπη και τους ωμούς ξηρούς καρπούς και βοηθούν κατά πολύ στην πρόληψη της νόσου.

 

Διατροφή και νόσος Alzheimer σημαίνει Μεσογειακό Πρότυπο Διατροφής. Εάν στην καθημερινότητα μας καταναλώνουμε όλων των ειδών τα εποχικά φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ελαιόλαδο, γαλακτοκομικά, ψάρια και θαλασσινά, δημητριακά και άλευρα ολικής άλεσης, όσπρια, αυγά και καλής ποιότητας κρέας χαμηλό σε λιπαρά, εάν μειώσουμε το περιττό μας βάρος και εντάξουμε στην καθημερινότητά μας το περπάτημα και την άσκηση οποιασδήποτε μορφής, εάν διατηρούμε σε χαμηλά επίπεδα τη χοληστερίνη του αίματος μας και την πίεση και ρυθμίσουμε σωστά τον διαβήτη μας, βάζουμε τις βάσεις για να μην πέσουμε θύματα της ασθένειας. Αλλά και αν ακόμα αυτό συμβεί σε εμάς ή στο περιβάλλον μας, διατροφή και νόσος Alzheimer πάνε μαζί μέχρι το τέλος!

 

Επιμέλεια κειμένου: 
Σ.M. Βιολόγος, MSc