Ο Διαβήτης, συνιστά μια παθολογική κατάσταση του μεταβολισμού, η οποία σχετίζεται με διαταραχές της σύνθεσης της ινσουλίνης. Η ινσουλίνη, αποτελεί μια ορμόνη η οποία φυσιολογικά συντίθενται από τα κύτταρα του παγκρέατος (το οποίο βρίσκεται πίσω από το στομάχι) και εκκρίνεται στην κυκλοφορία του αίματος ώστε να βοηθήσει το σώμα να επεξεργαστεί τα σάκχαρα και το λίπος από τις τροφές που καταναλώνει. Συγκεκριμένα, η ινσουλίνη δεσμεύει ένα μέρος της γλυκόζης που υπάρχει στην κυκλοφορία του αίματος ώστε να την παραχωρήσει στα κύτταρα του οργανισμού. Ο Διαβήτης εκδηλώνεται όταν το πάγκρεας παράγει πολύ μειωμένη ποσότητα ινσουλίνης ή και καθόλου είτε ακόμα όταν ο οργανισμός για διάφορες αιτίες δεν αποκρίνεται όπως πρέπει στην παραγωγή ινσουλίνης. Μέχρι και σήμερα, δυστυχώς δεν έχει βρεθεί θεραπεία για τη νόσο του Διαβήτη, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασθενείς είναι απαραίτητο διαρκώς να ελέγχουν την κατάσταση της νόσου ώστε να μπορούν να διατηρούνται υγιείς.

 

 

Υπάρχουν 3 κύριες μορφές Διαβήτη:

  • Διαβήτης τύπου 1
  • Διαβήτης τύπου 2
  • Διαβήτης κύησης

 

 ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 1

diabetes 1Ένα ποσοστό μόλις 5% του πληθυσμού των ασθενών με Διαβήτη εκδηλώνουν αυτή τη μορφή της νόσου. Ο Διαβήτης τύπου 1 ξεκινά την εκδήλωσή του συνήθως από το στάδιο της παιδικής κιόλας ηλικίας και γι’ αυτό είναι γνωστός και ως «νεανικός Διαβήτης», χωρίς όμως να σημαίνει ότι ένας ενήλικας δεν μπορεί να εκδηλώσει αυτή τη μορφή.  Στο Διαβήτη τύπου 1, το πάγκρεας σταματά παντελώς να συνθέτει ινσουλίνη.

Οι παράγοντες κινδύνου που οδηγούν στον τύπου 1 Διαβήτη είναι οι εξής:

1. Οικογενειακό ιστορικό – Περιπτώσεις όπου υπάρχει κληρονομικότητα εμφάνισης της νόσου με αυξημένες πιθανότητες εκδήλωσης στα υπόλοιπα μέλη μιας οικογένειας. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να διαγνώσει τη γενετική αυτή βλάβη.

2. Ασθένειες του παγκρέατος – Στην περίπτωση αυτή, είναι πιθανόν να μειωθεί η ικανότητα του οργάνου να παράγει επαρκή συγκέντρωση ινσουλίνης.

3. Μόλυνση ή ασθένεια – Αφορούν περιπτώσεις λοιμώξεων, σπανίων συνήθως, οι οποίες μπορούν να καταστρέψουν το πάγκρεας και άρα και τη σύνθεση ινσουλίνης.

 

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ 2 

type 2Αποτελεί τον πιο συχνό τύπο της νόσου. Στο Διαβήτη τύπου 2, το σώμα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την ινσουλίνη που φυσιολογικά παράγει. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται «αντίσταση στην ινσουλίνη» και στην αρχή της εκδήλωσής της το πάγκρεας αντιδρά παράγοντας περισσότερη συγκέντρωση ινσουλίνης προσπαθώντας να ρυθμίσει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα, αλλά με τον χρόνο επειδή αδυνατεί να συνεχίσει σε τέτοιους ρυθμούς, παραμένει το πρόβλημα ρύθμισης της γλυκόζης. Αυτός ο τύπος Διαβήτη, συνήθως εμφανίζεται στους ενήλικες αλλά μπορεί να εκδηλωθεί και σε διαφορετικές ηλικίες.

Οι παράγοντες κινδύνου που οδηγούν στην εκδήλωση Διαβήτη τύπου 2 είναι οι εξής:

1. Άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα – Οι μελέτες δείχνουν ότι συνιστά το σημαντικότερο παράγοντα ο οποίος οδηγεί στην εκδήλωση της νόσου.

2. Μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη – Αναφέρεται στον Προδιαβήτη, μια παθολογική κατάσταση ηπιότερη του Διαβήτη, κατά την οποία τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα είναι αυξημένα, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό που να θεωρηθεί ακόμα ότι βρίσκεται στο φάσμα του τυπικού Διαβήτη. Είναι ουσιαστικά ένα επίπεδο πριν το Διαβήτη τύπου 2 με τον οποίο συνδέεται στενά.

3. Αντίσταση στην ινσουλίνη – Είναι πολύ σύνηθες να ξεκινά η πάθηση με την αδυναμία αυτή των κυττάρων του οργανισμού να αξιοποιήσουν την ινσουλίνη που παράγεται.

3. Επίδραση της εθνικότητας – Υπάρχει μια στενή συσχέτιση εμφάνισης Διαβήτη τύπου 2 σε υψηλά ποσοστά ανάμεσα σε φυλές Ισπανο- / Λατινογενείς, Αφροαμερικανούς, Ιθαγενείς Αμερικής, Ασιάτες Αμερικανούς, κατοίκους νήσων Ειρηνικού και Ιθαγενείς της Αλάσκας.

3. Διαβήτης Κύησης – Στην περίπτωση που μια έγκυος είχε εκδηλώσει Διαβήτη κύησης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσει μελλοντικά Διαβήτη τύπου 2.

4. Καθιστικός τρόπος ζωής –Ελάχιστη αθλητική δραστηριότητα (λιγότερο από 3 φορές την εβδομάδα).

5. Οικογενειακό Ιστορικό – Περιπτώσεις που οι γονείς ή τα αδέλφια έχουν εκδηλώσει τη νόσο.

6. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών – Γυναίκες οι οποίες εκδηλώνουν από αυτό το σύνδρομο, έχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης Διαβήτη τύπου 2.

7. Ηλικία – Οι γυναίκες οι οποίες βρίσκονται άνω των 45 ετών και παράλληλα είναι υπέρβαρες, έχουν επίσης αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου και καλό είναι να συμβουλεύονται τον ιατρό τους για μια πιθανή προληπτική εξέταση.

 

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 

kyhshΟ Διαβήτης κύησης επηρεάζει ένα ποσοστό 4% των γυναικών που βρίσκονται στο στάδιο της εγκυμοσύνης και εμφανίζεται συνήθως κοντά στην 24η εβδομάδα κύησης (6ος μήνας). Τα αίτια εμφάνισής του σχετίζονται είτε με κάποιες ορμόνες που παράγει ο ίδιος ο πλακούντας είτε εξαιτίας μειωμένης παραγωγής ινσουλίνης. Αυτό έχει ως συνέπεια, υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα της μητέρα και φυσικά αντίστοιχα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα του εμβρύου, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε ένα πλήθος αναπτυξιακών προβλημάτων εάν δεν χορηγηθεί ειδική αγωγή. Να σημειωθεί ότι εάν μια γυναίκα διαγνωστεί με Διαβήτη κύησης, δεν σημαίνει ότι νοσούσε από Διαβήτη και πριν την εγκυμοσύνη ούτε ότι θα συνεχίσει να νοσεί και μετά, πρέπει όμως σίγουρα να παρακολουθήσει την κατάσταση σύμφωνα με τις συμβουλές του ιατρού ώστε να μην εκδηλωθεί μόνιμο πρόβλημα στο μέλλον.

Παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση Διαβήτη κύησης μπορεί να είναι:

1. Αυξημένα επίπεδα βάρους και Παχυσαρκία.

2. Μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη – Εάν υπάρχει αυτή η κατάσταση ή επίσης έχει εκδηλωθεί ξανά στο παρελθόν Διαβήτης σε κύηση, υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης ξανά.

3. Οικογενειακό ιστορικό.

4. Ηλικία – Όσο μεγαλύτερη η ηλικία της μητέρας τόσο περισσότερες οι πιθανότητες εκδήλωσης Διαβήτη κύησης.

5. Επίδραση της Εθνικότητας – Οι μη-λευκές γυναίκες έχουν αυξημένες πιθανότητες εκδήλωσης της νόσου.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΒΗΤΗ 

symptoms

 

Τα πρώιμα συμπτώματα του Διαβήτη προκύπτουν από επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ελαφρώς αυξημένα από τα φυσιολογικά. Παρ’ όλα αυτά, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι τόσο ήπια ώστε να μην γίνουν αντιληπτά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σύνηθες για το Διαβήτη τύπου 2. Έτσι, πολλά άτομα δεν εντοπίζουν τη νόσο παρά μόνον όταν ήδη έχει προκληθεί εκτεταμένη βλάβη στον οργανισμό εξαιτίας της ασθένειας που εξελίσσεται αθόρυβα.

Αντίθετα, στην περίπτωση του Διαβήτη τύπου 1, τα συμπτώματα συνήθως εκδηλώνονται πολύ ραγδαία, σε χρονικό διάστημα λίγων ημερών ή εβδομάδων, ενώ είναι πολύ πιο σοβαρά.

Παρ’ όλα αυτά, οι δύο τύποι Διαβήτη 1 και 2, παρουσιάζουν κάποια κοινά προειδοποιητικά σημάδια, τα οποία είναι:

  • Αίσθημα διαρκούς πείνας και συνεχούς κόπωσης.
    Τα παραπάνω εξηγούνται καθώς ο οργανισμός ως γνωστό μετατρέπει την τροφή που καταναλώνει σε γλυκόζη που είναι απαραίτητη για την παραγωγή ενέργειας από τα κύτταρα. Όμως, προκειμένου τα κύτταρα να μπορέσουν να δεσμεύσουν στο εσωτερικό τους και να χρησιμοποιήσουν τη γλυκόζη, χρειάζονται απαραιτήτως την ινσουλίνη. Έτσι λοιπόν, εάν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ή και καθόλου ινσουλίνη, είτε εάν τα κύτταρα εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, τότε η γλυκόζη δεν μπορεί να εισχωρήσει σε αυτά προκειμένου να παραχθεί ενέργεια και ως αποτέλεσμα ο οργανισμός αισθάνεται μονίμως κουρασμένος και πεινασμένος.
  • Συχνή ενούρηση και αίσθημα δίψας.
  • Ξηροστομία και ξηρό δέρμα με αίσθηση κνησμού
  • Θολή όραση


ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

 

Ο Διαβήτης αποτελεί μια νόσο μη θεραπεύσιμη στη βάση της έως σήμερα και ο τρόπος αντιμετώπισης είναι ουσιαστικά η εξωγενής χορήγηση της ινσουλίνης στον οργανισμό, εξαιτίας των προβλημάτων παραγωγής της από τον ίδιο. Για το σωστό τρόπο χορήγησης της ινσουλίνης, τις κατάλληλες δόσεις και τη συχνότητα αυτών, απαιτείται από τον ασθενή ο τακτικός έλεγχος των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα, σε καθημερινή μάλιστα βάση.

Οι διαθέσιμοι τρόποι μέτρησης της γλυκόζης στο αίμα είναι οι εξής:

  • Τρύπημα του δακτύλου

tryphma daktylouΣυλλέγεται μικρή ποσότητα αίματος από τρύπημα του δακτύλου με λεπτή ειδική βελόνα και τοποθετείται σε ειδική ταινία μέτρησης η οποία εισάγεται στη συσκευή – μετρητή.

 

  • Μετρητές διαφορετικών σημείων του σώματος

Νέοι μετρητές που κυκλοφορούν, επιτρέπουν πλέον τη συλλογή μικρής ποσότητας αίματος από διαφορετικά σημεία του σώματος εκτός του δακτύλου, όπως τον ανώτερο βραχίονα, τη βάση του αντίχειρα και το μηρό.

  • Συστήματα διαρκούς μέτρησης επιπέδων γλυκόζης 

diarkhs metrhshΟι συσκευές αυτές, συνδυάζονται με αντλίες χορήγησης ινσουλίνης και τα αποτελέσματα που δίνουν μοιάζουν με εκείνα των μετρητών δακτύλων, δίνοντας όμως τη δυνατότητα για συλλογή αποτελεσμάτων σε συνεχή διαστήματα ώστε να υπάρχουν πιο ακριβείς ενδείξεις.

 

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ

Οι ασθενείς με Διαβήτη συχνά αντιμετωπίζουν παράλληλες καταστάσεις που συνδέονται στενά με τη νόσο. Μερικά κοινά παραδείγματα διαταραχών που συνοδεύουν το Διαβήτη είναι:

  • Περιφερειακή Διαβητική Νευροπάθεια
  • Προβλήματα Όρασης (Καταρράκτης, εκφύλιση ωχράς κηλίδας, κα.)
  • Δερματικά προβλήματα
  • Νεφρικοί νόσοι
  • Καρδιακοί νόσοι
  • Κατάθλιψη

 

Επιμέλεια κειμένου:
Σ.M.
Βιολόγος,
MSc